သွေးကွဲလျှင် ရန်သူသာ အမြတ်ထွက်မည့် နွေဦးတော်လှန်ရေး၏ အချိုးအကွေ့နှင့် သမိုင်းပေး သင်ခန်းစာများ

ဆောင်းပါး ၊ ဇွန် ၂၆ ၊ Horizons

မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်၏ မတရားအာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရာမှ အစပြုခဲ့ပြီး မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် လူထုတစ်ရပ်လုံး အကျယ်ပြန့်ဆုံး အချိတ်အဆက်မိဆုံး ပါဝင်ဆင်နွှဲနေသော ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ တော်လှန်ရေးကြီး ဖြစ်သည်။ 

ယခုအချိန်သည် စစ်ကောင်စီတပ်များ မြေပြင်စစ်မျက်နှာအသီးသီးတွင် အရေးနိမ့်ကာ တော်လှန်ရေး၏ အရှိန်အဟုန် အမြင့်မားဆုံးသို့ ရောက်ရှိနေသည့် အချိန်လည်း ဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း အောင်ပွဲဆီသို့ တက်လှမ်းနေသည့် ဤအချိုးအကွေ့တွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်းကြား အထူးသဖြင့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) လက်အောက်ခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) နှင့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PLA) တို့အကြား ဖြစ်ပွားလာသော အကွဲအပြဲများနှင့် သွေးထွက်သံယို ပဋိပက္ခများသည် နွေဦးတော်လှန်ရေးအတွက် အကြီးမားဆုံးသော ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်လာနေသည်။

တောင်သာက သွေးထွက်သံယို သတိပေးချက်

ပြီးခဲ့သည့်ရက်ပိုင်းက မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်တွင် NUG နှင့် PLA တို့အကြား ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပြဿနာ၏ မြစ်ဖျားခံရာမှာ PLA ဘက်က ဒေသခံတစ်ဦးကို စစ်ကောင်စီ၏ သတင်းပေး (ဒလန်) ဟု စွပ်စွဲဖမ်းဆီးကာ ပစ္စည်းနှင့် ငွေကြေးအချို့ သိမ်းဆည်းခဲ့ရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အဆိုပါ ဖမ်းဆီးခံရသူမှာ သာမန်ကားသမားတစ်ဦးသာဖြစ်ပြီး မိမိတို့၏ ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်း လာရောက်ဖမ်းဆီးခြင်းဖြစ်၍ ပြန်လွှတ်ပေးရန် NUG လက်အောက်ခံ ဒေသခံ ပကဖ တပ်ဖွဲ့များက တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ညှိနှိုင်းမှု အဆင်မပြေခဲ့ပေ။ 

တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာပြီးနောက် ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် NUG တပ်ဖွဲ့များက PLA စခန်းများကို အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ 

PLA ဘက်က တိုက်ပွဲမဖြစ်စေရန် ဆုတ်ခွာပေးခဲ့သော်လည်း စခန်းအတွင်း ထောင်ထားခဲ့သော မိုင်းများပေါက်ကွဲမှုကြောင့် NUG ဘက်မှ PDF ရဲဘော် ၄ ဦး သေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ရာ နှစ်ဖက်ဆက်ဆံရေးမှာ ပြန်လည်ကုစားရန် ခက်ခဲသည့် အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်သွားခဲ့ရသည်။

အကွဲအပြဲများ၏ အရင်းခံ ဇာစ်မြစ်

ဘုံရန်သူတူညီလျက်နှင့် ဤကဲ့သို့ အချင်းချင်း သေနတ်ပြောင်း ပြန်လှည့်ရခြင်းမှာ "ကြားကာလ အာဏာလုပွဲ" ၏ သဘောတရားများကြောင့် ဖြစ်ပြီး အဓိက အကြောင်းရင်း ၃ ရပ် ရှိနေပါသည်။

စစ်ရေးကွပ်ကဲမှုစနစ် (Chain of Command) အားပြိုင်မှု

NUG အနေဖြင့် မြေပြင်ရှိ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အားလုံးကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု (Single COC) အောက်သို့ သွတ်သွင်းလိုသော်လည်း၊ PLA ကမူ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဗျူဟာ၊ ကိုယ်ပိုင်ကွပ်ကဲမှုဖြင့်သာ သွားလိုသဖြင့် NUG ၏ တိုက်ရိုက်အမိန့်ပေးမှုကို လက်မခံပေ။

နယ်မြေနှင့် အခွန်ကောက်ခံမှု ပြဿနာ

တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ လှုပ်ရှားနယ်မြေများ ထပ်နေသည့်အခါ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အခွန်ကောက်ခံမှုများတွင် ပွတ်တိုက်မှုများ ဖြစ်လာသည်။ NUG က ၎င်းတို့၏ ပကဖ/ပလဖ များကိုသာ တရားဝင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ PLA ကလည်း သီးခြား ဂိတ်ချအခွန်ကောက်ခြင်း၊ နယ်မြေစိုးမိုးရေးလုပ်ခြင်းများ ရှိလာသဖြင့် ထိပ်တိုက်တွေ့လာရသည်။

နိုင်ငံရေး ရည်မှန်းချက် ကွဲလွဲခြင်း

NUG ၏ ပန်းတိုင်မှာ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိညာဉ်ကို အခြေခံပြီး တိုင်းပြည်သစ် တည်ဆောက်ရန် ဖြစ်သော်လည်း  PLA သည် ကွန်မြူနစ်ဝါဒနှင့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်အတိုင်း သွားလိုခြင်းကြောင့် နိုင်ငံရေးအမြင်အရပါ ကွာဟမှုများ ရှိနေသည်။

မြေစာပင်ဖြစ်ရသည့် ပြည်သူနှင့် တော်လှန်ရေး၏ ဆုံးရှုံးမှု

တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား အားပြိုင်မှုများ၏ အဆိုးရွားဆုံး ရိုက်ခတ်မှုကို ခံစားရသည်မှာ "ပြည်သူ" ပင်ဖြစ်သည်။ မိမိတို့၏ အသက် အိုးအိမ် စည်းစိမ် ချွေးနှဲစာများကို စတေး၍ တော်လှန်ရေးကို ထောက်ပံ့နေကြသော်လည်း အချင်းချင်း ပြန်တိုက်နေသည်ကို မြင်ရသောအခါ လူထု၏ ယုံကြည်မှုမှာ ကြီးစွာ ကျဆင်းရသည်။

ထို့ပြင် လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် ဂိတ်များပြားလာပြီး အခွန်နှစ်ထပ် သုံးထပ် ပေးဆောင်ရသဖြင့် ကုန်ဈေးနှုန်းများ အဆမတန် မြင့်တက်လာကာ ပြည်သူများအတွက် စီးပွားရေး ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ကြီးမားလာစေသည်။ အဖွဲ့များကြား လုံခြုံရေးတာဝန်ယူမှု ကင်းမဲ့လာပြီး ပြည်သူများ ကြားညပ်ကာ မတရားဖမ်းဆီးခံရနိုင်သည့် အန္တရာယ်များလည်း နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ကြုံတွေ့လာရသည်။

အဆိုးရွားဆုံးမှာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ အချင်းချင်း အားပြိုင်နေချိန်တွင် မြေပြင်၌ လုံခြုံရေး လစ်ဟာသွားမှုကို အခွင့်ကောင်းယူကာ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲခြင်း စစ်ကြောင်းပြန်ထိုးခြင်းများ ပြုလုပ်လာနိုင်ပြီး "ရန်သူ အကြိုက်တွေ့ကာ ရန်သူသာ အမြတ်ထွက်မည့်" အနေအထားသို့ ရောက်ရှိသွားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

အတိတ်က သရဲတစ္ဆေများ သို့မဟုတ် ၁၉၈၉ ဗကပ ပြိုကွဲခြင်း သာဓက

မြန်မာ့သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်လျှင် အတွင်းရေးပဋိပက္ခများက တော်လှန်ရေးကို မည်သို့ ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်ကြောင်း ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) ၏ သမိုင်းကြောင်းက အကောင်းဆုံး သက်သေပြနေပါသည်။

၁၉၆၀ မှ ၇၀ ခုနှစ်များအတွင်း ဗကပ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းသည် အတွင်းရေး သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို အကြောင်းပြု၍ "ဖြုတ်၊ ထုတ်၊ သတ်" ဟူသော ရက်စက်သည့် လမ်းစဉ်ကို ကျင့်သုံးကာ အချင်းချင်း သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသဖြင့် ပါတီ၏ အင်အားများစွာ ချည့်နဲ့ခဲ့ရသည်။

ထို့နောက် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ရှစ်လေးလုံး အရေးတော်ပုံကြီးအပြီး စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးချိန် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဗကပအတွင်း လူမျိုးရေးအရ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများကြောင့် ဝ နှင့် ကိုးကန့် တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပါတီဗဟိုကော်မတီကို ပုန်ကန်ခွဲထွက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအကွဲအပြဲကြောင့် ဩဇာကြီးမားလှသော ဗကပကြီး လုံးဝပြိုကွဲသွားခဲ့ပြီး မြန်မာပြည်တွင်းရှိ လက်နက်ကိုင် ဗကပအဖွဲ့ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ရသည်။

ဤဖြစ်စဉ်၏ အဆိုးဆုံး အကျိုးဆက်မှာ ထိုစဉ်က အသစ်တက်လာသော စစ်အစိုးရသည် အင်အားအကြီးဆုံး ရန်သူဖြစ်သည့် ဗကပကြီး ပြိုကွဲသွားမှုကြောင့် ပြည်တွင်းစစ်အန္တရာယ်မှ များစွာ သက်သာရာရသွားခဲ့ပြီး အာဏာကို ဆယ်စုနှစ်များစွာ ဆက်လက် ဆုပ်ကိုင်နိုင်ရန် အခွင့်အရေး ရသွားခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

ရှေ့ဆက်ရမည့် ခရီး (သို့မဟုတ်) အတ္တများကို ခေါက်သိမ်းခြင်း

သမိုင်းက သက်သေပြနေသည့်အတိုင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား သွေးကွဲခြင်း  အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်ခြင်းနှင့် အတွင်းရေးပဋိပက္ခများသည် ဘုံရန်သူဖြစ်သော စစ်အာဏာရှင်ကိုသာ သက်ဆိုးရှည်စေမည် ဖြစ်သည်။ ယခုကဲ့သို့ အချင်းချင်း ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှုများသည် ပြည်သူလူထုကို တော်လှန်ရေးအပေါ် ငြီးငွေ့စိတ်ပျက်သွားစေနိုင်သည့် အကြီးမားဆုံး အန္တရာယ်ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် NUG၊ PLA နှင့် အခြားသော တော်လှန်ရေးအင်အားစု ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် အတ္တနှင့် အာဏာစွဲများကို လျှော့ချကာ အင်အားသုံး ဖြေရှင်းမည့်အစား "နိုင်ငံရေးအရ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှု (Political Dialogue)" ဖြင့် စစ်ဒေသဆိုင်ရာ နယ်မြေစည်းခြားမှုများကို အရေးပေါ် စားပွဲဝိုင်းထိုင် ဖြေရှင်းကြရန် အချိန်တန်ပြီဖြစ်သည်။

"ပြည်သူလူထု၏ ရိုသေလေးစားမှုနှင့် ထောက်ပံ့မှု မပါဘဲ မည်သည့် တော်လှန်ရေးမျှ ရေရှည် မရပ်တည်နိုင်ပေ။”

တော်လှန်ရေး အင်အားစုများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အဓိက ပန်းတိုင်ကို မမေ့လျော့ဘဲ "ပြည်သူ့အသက်အိုးအိမ် လုံခြုံရေးကို ပထမဦးစားပေး" အဖြစ် ရှုမြင်ကာ ဘုံရန်သူဖြစ်သည့် အာဏာရှင်စနစ်ကိုသာ စုစည်းညီညွတ်စွာဖြင့် ဦးတည်တိုက်ခိုက်သွားကြရန် အရေးတကြီး လိုအပ်နေပြီ ဖြစ်ပါသည်။

ရေးသားသူ - ပါပီ